Kujawsko-Pomorskie Przedszkole Bursztynek w Bydgoszczy

Dla rodziców

 

ROZWÓJ SPOŁECZNY PRZEDSZKOLAKA

Kiedy dziecko rozpoczyna swoją przygodę z przedszkolem, wchodzi w zupełnie nowy świat. Oto grono otaczających je dotychczas osób powiększa się – pojawiają się nowe twarze, nowe kontakty, a wreszcie nowe role. Dziecko przestaje być wyłącznie synem lub córką, wnuczkiem lub wnuczką czy też bratem lub siostrą. Staje się przedszkolakiem, członkiem nowej społeczności, w której pojawiają się obce osoby dorosłe i niekiedy zupełnie obce dzieci. Wiek przedszkolny to dla maluchów duże wyzwanie rozwojowe. Przedszkole to kolejny etap na drodze socjalizacji, a utrwalone wówczas, we wczesnym dzieciństwie zachowania i postawy, mogą rzutować na dalsze życie dziecka. Dzięki przebywaniu w grupie przedszkolnej dziecko buduje obraz samego siebie – to ważny składniki osobowości. Dzięki kontaktom z rówieśnikami pobudza swój rozwój społeczny i emocjonalny, zdobywają nowe doświadczenia,  zaczyna lepiej rozumieć  własne emocje i innych ludzi. A wszystko zaczyna się tak…

Trzylatek

  • początek rozwoju umiejętności społecznych – nowa grupa społeczna, wyjście poza rodzinę,
  • dziecko nawiązuje nowe kontakty – z nauczycielem i z dziećmi. Musi odnaleźć swoje miejsce w grupie,
  • poznaje i stopniowo nabywa nowe zasady, normy panujące w grupie, musi przyswoić unikatowe wzorce przeżywania, myślenia i działania w różnych sytuacjach.
  • Trzylatki spędzają czas na zabawach samotnych i równoległych, naśladując działania bawiącego się obok kolegi czy koleżanki.
  • ok. 3,5 roku życia obserwuje się spadek poczucia bezpieczeństwa w relacjach zarówno rodzinnych (potrzeba zapewniania o miłości rodziców, szukanie ich ciągłej uwagi), jak i koleżeńskich. Dziecko potrzebuje od rodziców wsparcia, troski i zapewnienia o miłości. Możecie zaobserwować zabieganie o waszą uwagę i zainteresowanie.

Czterolatek

  • doskonali się zdolność do rozróżniania i rozumienia ról społecznych,
  • dziecko uczy się „bycia w grupie” poprzez zabawę, role przyjmowane w zabawie są, które są zgodne z płcią. Dla rozwoju społecznego dziecka w okresie przedszkolnym szczególnie ważne i cenne są właśnie one - zabawy w role. Dziewczynki najczęściej bawią się lalkami, są mamami lub nauczycielkami – i naśladują znane sobie osoby. Z kolei chłopcy swoją uwagę kierują ku policjantom, strażakom, a także męskim postaciom z bajek.
  • zabawy są także okazją do nawiązywania i rozwijania kontaktów społecznych,
  • dominują zabawy samotne i równoległe, dziecko nie wchodzi w interakcje, maluchy wciąż jeszcze ze sobą nie współpracują,
  • powszechnym zjawiskiem są tzw. „niewidzialni przyjaciele” (dzięki nim dziecko także uczy się życia w społeczeństwie, choć może to się nam wydawać śmieszne), ale kształtują się też pierwsze całkiem realne przyjaźnie. Mają one zazwyczaj tymczasowy, a owa relacja polega na wspólnej zabawie i dzieleniu się zabawkami.
  • obserwuje się skłonność do „testowania granic i norm”, głównie w domu, ale i w przedszkolu między dziećmi dochodzi do pierwszych konfliktów, głównie z powodu zabierania sobie zabawek.

Pięciolatek

  • w kontaktach z innymi dziećmi dominuje ufność i otwartość, podobnie jest w kontaktach z osobami dorosłymi,
  • znaczącą rolę odgrywa zabawa w grupie – jest to okazja do nabywania wiedzy o sobie, o innych i o rolach społecznych,
  • wzrasta zdolność do podejmowania zabaw zespołowych – wspólny cel i plan działania,
  • niekiedy w zabawach obserwuje się dążenie do uzyskania przewagi nad innymi dziećmi (ma to związek z nabywaniem przekonania o własnych możliwościach),
  • konflikty rozwiązywane są poprzez wycofanie się z sytuacji konfliktowej albo przejście do innej aktywności.

Sześciolatek

  • obserwuje się skłonność do popadania w skrajne emocje, co z kolei przekłada się na relacje z otoczeniem. Chwilę po „kocham cię” możesz usłyszeć „nienawidzę cię” – i to niestety jest w tym wieku, na tym etapie rozwoju, jak najbardziej normalne.
  • w dalszym ciągu występuje potrzeba rywalizacji i odnoszenia zwycięstwa (dziecko chce być najlepsze, mieć wszystkiego jak najwięcej, jak najszybciej, jak najbardziej po jego myśli),
  • niekiedy pogarszają się kontakty z mamą (często to ona obarczana jest przez dziecko winą za wszelkie trudności i niepowodzenia), zwłaszcza że dziecko w tym wieku bardzo źle znosi wszelkie niepowodzenia. Nie umie przyjąć krytyki i kary.
  • około 6. roku życia, pojawiają się zabawy zespołowe, które integrują maluchy wokół wspólnego celu. Dziecko chętnie współdziała w grupie rówieśników, umie podporządkować się regułom zabawy i poleceniom. Ulubioną formą spędzania czasu jest nadal zabawa.

 

JAK WSPIERAĆ DZIECKO W ROZWOJU SPOŁECZNYM?

  • Warto dawać dziecku okazje do poznawania nowych osób (oczywiście pod własnym nadzorem) – może zapiszesz dziecko na zajęcia w pobliskim domu kultury, albo zachęcisz je do zabawy z nowo poznanymi dziećmi na placu zabaw?
  • Ważne jest wprowadzenie jasno określonego systemu zasad, które obowiązują dziecko w jego otoczeniu. Warto omówić z dzieckiem te zasady oraz konsekwencje, jakie mogą wynikać z ich nieprzestrzegania
  • Istotną rolę odgrywają tu rozmowy z dzieckiem (opisywanie otaczającej nas rzeczywistości i zdarzeń, w jakich uczestniczymy) oraz modelowanie właściwych zachowań w kontaktach z innymi ludźmi (np. kiedy chcemy nauczyć dziecko, że warto mówić prawdę, pokazujmy mu na swoim przykładzie, że tak jest – nie będziemy wiarygodni mówiąc „odbierz telefon i jeśli to babcia, to powiedz, że rodziców nie ma”).

Pamiętajmy, że relacje w jakich uczestniczy dziecko są rozległe – od rówieśników w przedszkolu, przez rodzeństwo, aż po dorosłych sąsiadów. Warto więc uczyć dziecko funkcjonowania w tych odmiennych kontekstach – podkreślając ich odmienność (głównie różnice w panujących zasadach), zwracając jednocześnie uwagę na rolę i znaczenie każdej z tych relacji dla rozwoju społecznego człowieka.

Anita Janeczek-Romanowska, psycholog

 

 

 

ARTETERAPIA

Zajęcia z wykorzystaniem elementów arteterapeutycznych pomagają w pokonywaniu lęków, uwalniają od zahamowań, wzmacniają wiarę we własne siły, pobudzają ekspresję, pomagają w kształtowaniu wrażliwości, umiejętności wyrażania uczuć, stanów emocjonalnych, umiejętności nawiązywania kontaktów społecznych. Ponadto integrują grupę i przygotowują do czynnego korzystania z dorobku kultury. 

Sztuka w życiu przedszkolaka.

Jak muzyka, taniec, teatr wpływają na rozwój dziecka:

Naturalną potrzebą dziecka w wieku przedszkolnym jest potrzeba swobodnej ekspresji: plastycznej, werbalnej, muzycznej, ruchowej, i innej. Ekspresja jest wyzwoleniem napięć psychicznych, odwracaniem uwagi skoncentrowanej na samym sobie i własnym „ja”, ujawnia rzeczywiste, prawdziwe emocje i uczucia. Ekspresja naturalna to wrodzona potrzeba wyrażania siebie, swoich przeżyć w wytworach albo zachowaniu się. Jest to także komunikowanie innym ludziom swoich myśli, uczuć i przeżyć. Ekspresja jest naturalną potrzebą i koniecznością, zapewniającą pełny rozwój dziecka, bowiem wzmacnia procesy poznawcze i emocjonalne. Zapobiega jednostronnemu rozwojowi intelektu, a przede wszystkim pozwala nawiązywać kontakty społeczne z rówieśnikami. Jako forma czynnego działania staje się źródłem radości, drogą samorealizacji i rozwoju.  

Arteterapia - której celem jest ujawnienie zahamowań blokujących poznanie, uczenie się, rozwój zdolności, kształtowanie osobowości, a tym samym odkrycie nowych możliwości i osiągnięcie zmian w zachowaniu, może być realizowana przez:

  • muzykoterapię
  • teatroterapię
  • bajkoterapię
  • sztuki plastyczne 

Muzykoterapia - wpływa na sferę emocjonalną. Może działać uspokajająco lub też aktywizująco. Poprawia samopoczucie, wpływa korzystnie na system nerwowy. Wartość terapeutyczną posiada zarówno odbiór treści muzycznych, jak również swobodne tworzenie, improwizacja. Dzięki muzykoterapii dzieci rozwijają swoją wrażliwość i wyobraźnię muzyczną, wyczucie rytmu. 
Teatroterapia - w metodzie tej stosuje się głównie psychodramę, za pomocą, której odreagowuje się różne urazowe przeżycia z przeszłości, które rzutują w znaczący sposób na obecne życie. 
Bajkoterapia - polega na czytaniu literatury odpowiednio dobranej do stanu psychicznego odbiorcy. Literatura piękna, biografie, bajki terapeutyczne, baśnie wprowadzają dziecko w inny świat. W literaturze dziecko odnajduje szereg pomysłów na temat tego, jak radzić sobie z własnymi problemami. Bajkoterapia przyczynia się do rozwoju wrażliwości społecznej,wyobraźni, poszerza sferę przeżyć, wpływa na poczucie własnej wartości i pozwala uwierzyć we własne siły.  

Terapia przez sztuki plastyczne - ekspresja plastyczna jest najbardziej powszechną formą arteterapii. Stosuje się tutaj najczęściej takie techniki, jak:

  • malowanie pędzlem
  • malowanie palcami, całymi dłońmi
  • malowanie „mokre w mokrym”
  • odbijanie plam, kształtów
  • rozdmuchiwanie farby przez rurkę, malowanie nitką
  • składanie papieru (origami)
  • lepienie z gliny, masy solnej, papierowej, modeliny
  • rzeźbienie
  • wycinanki
  • wyplatanie
  • haft i wiele innych

Działania plastyczne wymagają zaangażowania, twórczej postawy, zmuszają do refleksji, wyzwalają inwencję i rozwijają wyobraźnię. Aktywność plastyczna wzbogaca i intensyfikuje rozwój osobowości, rozwija motorykę, usprawnia procesy psychiczne. Przyczynia się również do wyzwalania przeżyć emocjonalnych i zainteresowań. Terapeutyczna funkcja sztuki polega na rozładowaniu lęków, kompleksów i napięć za pomocą sztuki.  

 

 

JAK WYCHOWAĆ UPARTE DZIECKO?

 Wiele dzieci przychodzi na świat ze skłonnością do upierania się i nie jest to ani dobre , ani złe. Jednak naganne zachowanie, które z tym się wiąże, takie jak nieustępliwość, napady złości i tym podobne, może przybierać na sile, stając się poważnym problemem. Głównym powodem narastania uporu jest sposób, w jaki rodzice na takie zachowanie reagują. Dziecko uczy się różnych zachowań dzięki kontaktom z innymi ludźmi. Temperament leży u podstaw postępowania, ale wychowanie społeczne kształtuje najbardziej charakterystyczne zachowania dziecka (dobre i złe). Główne elementy wychowania to: modelowanie, wzmacnianie i karanie.

Modelowanie

Modelowanie jest uczeniem się na przykładach. Dziecko uczy się zachowań w określony sposób obserwując innych. Jeżeli z powodu frustracji wpadasz przy dziecku w złość, zwiększa się prawdopodobieństwo, że w razie własnej frustracji zareaguje ono tak jak ty. Dzieci oczekują od rodziców, że będą im służyć przykładem, jak zachowywać się w trudnych sytuacjach. Dlatego przede wszystkim dawaj mu dobry przykład! Jeżeli ktoś na przykład wyprowadzi cię z równowagi, zareaguj stanowczo , nie zaś agresywnie. Gdy robisz coś trudnego , bądź wytrwały. Niech dziecko widzi, że mimo trudności, osiągasz sukces.

Wzmacnianie

Rodzice często stosują tę metodę wychowanie , nie uświadamiając sobie tego. Niestety, niejednokrotnie wzmacniamy te zachowania, które próbujemy wyeliminować. Na przykład robisz zakupy z dzieckiem, które domaga się nowej zabawki. Płacze, marudzi, a ty w końcu ulegasz. Co się stało podczas tego zdarzenia? Nagrodzony został płacz i grymasy. Czego nauczył się mały uparciuch? Otóż nauczył się, że płacząc i grymasząc, może zwrócić na siebie uwagę i dostać to, co chce.

Karanie

Wzmacnianie ugruntowuje zachowanie, karanie zaś je osłabia. Próbując zmienić zachowanie dziecka, nie należy stosować karania jako głównej metody, gdyż rodzi to wiele problemów: kara jest dla dziecka informacją, czego nie należy robić, ale nie uczy, co robić należy; częste posługiwanie się karą osłabia jej skuteczność, dlatego rodzice zaczynają karać coraz dotkliwiej. W rezultacie może to doprowadzić do stosowania wobec dziecka przemocy, co z pewnością nikomu nie przynosi korzyści; często karane dziecko może poczuć do rodziców niechęć, zacznie się na nich obrażać i stanie się wobec nich agresywne.

Jedną z ciekawych metod, której zadaniem jest poprawa zachowania dziecka jest pięciotygodniowy program, oparty na pięciu umiejętnościach. To ważne, by poznać kolejność tych umiejętności i przed przystąpieniem do poznawania następnej dobrze poznać poprzednią. Dopóki nie opanujesz danej umiejętności, nie idź dalej!

Tydzień I: Umiejętność towarzyszenia

W tym programie, jako pierwszej uczy się umiejętności towarzyszenia, czyli opisywania właściwego zachowania malucha i naśladowania tego, co robi. Dzięki temu uparciuch będzie wiedział, że jego dobre zachowanie budzi twoje zainteresowanie. Zwykle większą uwagę zwracasz na złe zachowanie. Teraz masz szansę odwrócenia tej sytuacji. Stosując umiejętność towarzyszenia, komunikujesz dziecku, że zauważasz jego dobre zachowanie i jesteś nim zainteresowany. Twoje zainteresowanie zwiększy z kolei prawdopodobieństwo, że uparciuch częściej będzie zachowywał się tak, jak tego oczekujesz. Oto kilka przykładów zastosowania umiejętności towarzyszenia:

- „Jak wysoko ustawiasz klocki!”

- „Malujesz obrazek na czerwono!”

- „Nadmuchujesz balonik!”

Większość rodziców jest tak przyzwyczajona do wydawania poleceń i zadawania pytań, że nawet nie zdaje sobie sprawy, jak często to robi. Autor powyższych zdań ani nie wydaje poleceń, ani nie stawia pytań, po prostu opisuje , co robi dziecko.

Tydzień II: Nagrody

Następna umiejętność - nagrody – służy temu, by maluch wiedział, że aprobujesz jego zachowanie. Nagrody nie zastępują towarzyszenia, a raczej na nim bazują. Nadal musisz opisywać pozytywne zachowanie dziecka, ale przy niektórych okazjach także dodatkowo je nagradzać. Ze wszystkich nagród, dla dziecka najważniejsze są nagrody słowne. Na przykład: Dziękuję za to, że pozbierałeś zabawki!. Lubię, gdy przychodzisz na obiad, kiedy cię wołam. Dziękuję za pomoc przy robieniu kolacji. Naprawdę lubię, gdy jesteś posłuszny. Nagrody „fizyczne”: położenie ręki na ramieniu dziecka, puszczenie do niego oka, pocałunki, uściski. Inną nagrodą są wspólne zajęcia, np. czytanie dziecku książki; spacer, wspólne zabawy.

Tydzień III: Ignorowanie

Ignorowanie to całkowite niezwracanie uwagi na dziecko. Opiera się na trzech podstawowych elementach: 1. Brak kontaktu fizycznego (Nie dotykaj uparciucha). 2. Brak kontaktu słownego (Nie mów do niego). 3. Brak kontaktu wzrokowego (Nie patrz na niego). Jeśli będziesz zauważać i chwalić dziecko za właściwą zabawę i gdy przestaniesz je zauważać, gdy krzyczy i płacze, przekażesz mu czytelna i jasną informację. Interesujesz się nim, gdy odpowiednio się bawi, i nie zwracasz na nie uwagi, gdy zachowuje się źle. Uparciuch szybko zrozumie, jak ma się zachować, by zyskać twoją aprobatę.

Tydzień IV: Wydawanie poleceń

Rodzice często popełniają błędy dotyczące poleceń. Albo wydają oni zbyt wiele poleceń w tym samym czasie, albo są one niejasne. Np. polecenia wielostopniowe: Ubierz się, umyj zęby, uczesz włosy i chodź na śniadanie. Maluch nie jest w stanie zapamiętać tak wielu informacji. Nie będzie w stanie tego wykonać. Najpierw powiedz, by maluch umył zęby. Kiedy to zrobi, pochwal go i powiedz, żeby uczesał włosy. Inny rodzaj poleceń, to polecenia niejasne. Np. Zachowuj się ładnie. Dziecko tak naprawdę nie wie, czego od niego chcesz. Zamiast tego powiedz o co tak naprawdę ci chodzi. Zamiast „Baw się ładnie” – „Podziel się zabawkami z kolegą”.

Tydzień V: Minuty karne

Konsekwencje musisz wyciągać zawsze, ilekroć maluch nie zrobi tego, o co go poprosisz. Wtedy szybko pojmie, że nie będziesz ignorować nieposłuszeństwa. Kiedy już dojdzie do wniosku, że za każdym razem za nieposłuszeństwo spotka go kara, nie będzie miał powodów, by nieustannie sprawdzać granice twojej tolerancji. Wielu rodziców niekonsekwentnie reaguje na nieposłuszeństwo. Ta niekonsekwencja w reakcjach bezpośrednio przyczynia się do nieposłuszeństwa. Uparciuch nigdy nie wie, jak zareagujesz, może więc przy każdej okazji próbować to sprawdzić. Skuteczną karą za złe zachowanie są minuty karne. Polega to na pozostawieniu uparciucha na kilka minut w jakimś „nudnym miejscu” i niezwracaniu na niego uwagi.

Umiejętności rodzicielskie przedstawione w pięciotygodniowym programie nie dają doskonałych rezultatów po części dlatego, że nie ma doskonałych rodziców, ale powinny przygotować do zmagania się z kłopotami, jakie sprawia uparciuch. Wychowywanie dzieci, jak żadne inne zajęcie, wymaga wysiłku, czasu i opanowania. Jest to ciężka praca, ale może być przyjemna i satysfakcjonująca.

Warto zapamiętać: „Za sto lat nie będzie ważne, w jakim domu mieszkałem, jakie miałem konto w banku, ani jakim samochodem jeździłem, ale świat może być inny, bo byłem ważny dla mojego dziecka".

 Na podstawie książki " Jak wychować uparte dziecko" R. Forehand, N. Long

 

ZALETY GŁOŚNEGO CZYTANIA DZIECIOM

Pierwszy kontakt z książką jest podejmowany z inicjatywy dorosłych. Małe dziecko bawi się wszystkim: patykiem, kamykami. Jeśli nie podsuniemy mu książki, samo po nią nie sięgnie.  To dorośli powinni rozbudzić w dziecku chęć sięgania po książkę. Pierwsze książki, to zabawki: do kąpieli, gryzaczki, książeczki piankowe. Potem pojawiają się harmonijki z ilustracjami, ,’czytając’ te książki, to my dorośli snujemy opowieści nawiązujące do obrazków, nadajemy im nazwy, wskazujemy przedmioty w rzeczywistości. Później wytwarza się więź z tekstem literackim, rozumienie następstw zdarzeń, relacji przyczynowo - skutkowych. Zadaniem rodziców - dorosłych jest wprowadzenie malucha w świat języka znaków. Wiek przedszkolny to okres słuchania bajek, legend. Z logiki przedstawionych tam zdarzeń  dziecko uczy się wyciągania prawidłowych wniosków. W miarę dorastania zainteresowania czytelnicze dziecka stają się coraz rozleglejsze. Chętnie słucha ,,bajek łańcuszkowych”, „łańcuszkowych wierszyków”, doskonali umiejętność śledzenia losów bohatera, rozumie sens używanych zwrotów. Wielokrotnie przeżywa, potrafi słuchać ulubionych utworów codziennie, odkrywając wciąż na nowo zaskakujące historie. Równocześnie z procesem czytania, towarzyszy dzieciom fascynacja telewizyjna i filmowa, dlatego nie jest obojętne, po jakie książki sięgamy, gdyż chcemy, aby to książki kształtowały nasze dzieci, a nie agresywne filmy. Duże znaczenie ma wzorzec wyniesiony z domu - czy istnieje księgozbiór, nawet niezbyt bogaty w domu, który stanowi tradycję i kulturę. Dzieci uwielbiają baśnie i dlatego każdy kto zapoznaje z nimi dzieci ma klucz do dziecięcych serc. Czytanie dzieciom to ważna inwestycja, dlatego warto przyłączyć się do ogólnopolskiej akcji ,,Cała Polska czyta dzieciom”, gdyż dzieci uczą się głównie przez przykład, naśladując dorosłych. Świadomie uczymy dzieci wartości moralnych czytając im mądre książki, rozmawiając o wartościach i samemu je praktykując. Wartości, tak jak języka, należy uczyć się od najmłodszych lat. Czytanie rozwija, wzbogaca słownictwo, uczy umiejętności mówienia i słuchania, doskonali pamięć, uczy myślenia, jest drogą do wiedzy i wykształcenia, buduje więź i zaufanie, stwarza możliwość pytań i rozmowy. Dzieci uwielbiają, gdy im się głośno czyta, czują się wtedy ważne, kochane i coraz mądrzejsze.

 

STYMULOWANIE ROZWOJU MOWY DZIECKA

Prawidłowy rozwój mowy dziecka stanowi podstawę kształtowania się jego osobowości. Rozwój mowy jest ściśle związany z całokształtem procesów rozwojowych. Toteż powinno się możliwie najwcześniej rozpocząć świadome usprawnianie mowy oraz korygowanie wszelkich zaburzeń. 

Szanowni Rodzice!

Podajemy ogólne wskazówki i przykłady aktywności , które w naturalny sposób wspomagają rozwój mowy dziecka. Jeśli mają Państwo wątpliwości czy rozwój mowy waszego dziecka przebiega prawidłowo – należy niezwłocznie skontaktować się z logopedą.

1.  Bardzo ważnym elementem codziennej zabawy rodzica z dzieckiem są ćwiczenia oddechowe, które utrwalają właściwy sposób oddychania (pomieszczenie powinno być przewietrzone, a ćwiczeń nie może być za dużo, ponieważ dziecku może zacząć kręcić się w głowie).

Przykłady ćwiczeń oddechowych:

- dmuchanie baniek mydlanych

- dmuchanie przez słomkę do butelki z wodą

- nadmuchiwanie balonika

- dmuchanie na wiatraczek

- chłodzenie gorącej zupy;

- dmuchanie na lekkie przedmioty (piórko, piłeczka, wacik itd.)

- dmuchanie na papierowe elementy zawieszone na sznureczku, utrzymując je jak najdłużej w pozycji wychylonej

2. Popracujmy nad usprawnieniem artykulatorów.

- cmokanie

- parskanie

- kląskanie

- oblizywanie ust

- dotykanie językiem do nosa

- wyciąganie języka na brodę

- liczenie językiem zębów

- dotykanie językiem kącika ust raz jednego, raz drugiego

- dotykanie językiem podniebienia (malowanie po suficie, zlizywanie miodu)

- nadymanie policzków

- naśladowanie:

* syczenia węża ssssss

* uchodzącego powietrza z balonika ffffffff

* ziewanie hipopotama (otwieramy szeroko buzię)

* jedzie pociąg czu czu

* leci samolot iiiiiiii

3. Zaproponujmy wsłuchanie się w odgłosy z otoczenia i ich naśladowanie

- szumią drzewa szszszsz

- odgłosy wydawane przez zwierzęta

- sygnał karetki pogotowia, straży

- pada deszcz kap, kap

4. Jeżeli dziecko nie potrafi nazwać przedmiotu, mówi na przedmiot w „swoim języku” lub komunikuje się poprzez gest  - nazwij głośno przedmiot lub czynność o którą chodzi dziecku. 

5. Utrzymanie kontaktu wzrokowego jest bardzo istotne podczas rozmowy dorosłego z dzieckiem.

6. Rozmawiajmy o przedmiotach, które otaczają dziecko na co dzień. 

7. Oglądajmy z dzieckiem ilustracje, opowiadając co się na nich dzieje. Zachęćmy dziecko do mówienia poprzez zadawanie prostych pytań: Gdzie jest lalka? Jak ma na imię? Jaki ma kolor sukienki? Jest mała czy duża? Nie podpowiadajmy dziecku, dajmy mu możliwość zastanowienia się i samodzielnej odpowiedzi.

8. Zachęć dziecko by uczestniczyło z Tobą w codziennych czynnościach. Mów co robisz w danym momencie.

np. Teraz założymy rękawiczki. Rękawiczki są czerwone i ciepłe.  

9. Rozmawiajmy z dzieckiem o emocjach, które towarzyszą nam na co dzień, a także postaciom występującym w bajkach, na obrazkach.

10. Chwalmy dziecko za jego osiągnięcia, nawet te najmniejsze. 

11. Zwracajmy uwagę na to, w jaki sposób my sami się wypowiadamy ponieważ dziecko bierze naszą wymowę za wzorzec i ją naśladuje. Nie używajmy zbyt często zdrobnień, nie mówmy w taki sposób jak dziecko, nie posługujmy się jego językiem. 

12. Czytajmy dziecku. Poświęćmy czas na naukę piosenek, wierszyków itd. W ten sposób rozwijamy jego wyobraźnię, a przede wszystkim wspomagamy proces rozwoju mowy. 

13. Rysujmy z dzieckiem. Zapytajmy co teraz robi, mówmy o tym co dostrzegamy na rysunku. Pytajmy również dziecko. 

14. Zobaczmy czy nasza pociecha rozumie, co do niego mówimy.

np. Daj lalkę/samochód.

Pokaż, gdzie jest nos.

Przynieś książkę.

Połóż misia na półkę. 

15. Ważne jest żeby dziecko miało kontakt z rówieśnikami i osobami dorosłymi. 

16. Nie oczekujmy od dziecka rzeczy, których ma prawo nie umieć w jego wieku, nie dostarczajmy zbyt wielu bodźców, które mogą zniechęcić; nie krzyczmy na dziecko za to, że czegoś jeszcze nie potrafi.  

Każdy z ww. punktów jest równie ważny. Jeżeli chcemy by mowa naszego dziecka rozwijała się prawidłowo, wspomagajmy jej proces.